Stażewski z kolekcji Madeleine Chalette Lejwa na aukcji w Librze

Na Aukcji Sztuki Nowoczesnej i Klasycznej pod młotek trafi płótno autorstwa Henryka Stażewskiego Kompozycja (P-Praesens)Dzieło jest repliką przedwojennej pracy, którą Stażewski wykonał w roku 1966. Pierwsza kompozycja datowana jest na lata 1929-1930 i stanowi jeden z cenniejszych eksponatów kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie trafiła jako dar od artysty.

Henryk Stażewski w wyniku wojennych zniszczeń stracił niemal cały dorobek artystyczny z lat 20. i 30 minionego stulecia. Po wojnie podjął próbę odtworzenia utraconych prac tworząc ich repliki. W tym wypadku Stażewski odtworzył jednak istniejącą pracę. W 1961 roku artysta brał udział w wystawie Six Contemporary Polish Painters w Galerie Chalette w Nowym Jorku. Nawiązał wówczas kontakt z jej właścicielami Madeleine Chalette Lejwa oraz Arthurem Lejwa – parą kolekcjonerów polsko-żydowskiego pochodzenia. Prawdopodobnie to właśnie na zamówienie słynnej kolekcjonerki (lub też w prezencie) Stażewski wykonał replikę pracy, która zostanie zlicytowana 10 grudnia na aukcji w Librze. 

Madeleine Chalette urodziła się w Paryżu w 1915 roku w żydowskiej rodzinie polskiego pochodzenia, która w latach 20. przeniosła się do Polski, gdzie Madeleine dorastała. W czasie wojny ojciec kolekcjonerki trafił do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Dzięki staraniom Madeleine udało się wyswobodzić go z obozu i przedostać się do Szanghaju, gdzie oboje doczekali końca wojny. W 1946 roku ojciec z córką wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych.

Arthur Lejwa, Polak żydowskiego pochodzenia, do Ameryki wyjechał tuż przed wybuchem wojny, gdzie objął posadę wykładowcy biochemii na uniwersytecie w Long Island. Madeleine i Arthur pobrali się w 1947 roku. Niedługo potem Arthur Lejwa został dyrektorem Robert Gould Institute for Nautritional Research. Swoją kolekcję sztuki para zaczęła tworzyć od początku lat 50. XX wieku.

Marszandami stali się w 1954 roku, kiedy otworzyli Galerie Chalette przy Medison Avenue na Manhattanie w Nowym Jorku. Początkowo galeria specjalizowała się we współczesnej grafice francuskiej, potem zaczęła rozszerzać swoją działalność zgodnie z zainteresowaniami pani Chalette gromadząc sztukę europejską i amerykańską XX wieku oraz przedwojenną awangardę. W zbiorach państwa Lejwa znaleźli się tacy artyści jak Pablo Picasso, Marc Chagall, Georges Braque czy ogromy zbiór rzeźb Hansa Arpa. Madeleine Chalette organizowała wystawy polskich artystów takich jak Jan Lebenstein, Jerzy Tchórzewski, Bronisław Kierzkowski, Stefan Gierowski, Wojciech Fangor oraz Henryk Stażewski. Dzięki niej prace polskich artystów były pokazywane na wystawach w najlepszych amerykańskich muzeach m.in. w Museum of Modern Art czy Guggenheim Museum. 

Po śmierci męża w 1972 roku Madeleine Chalette Lejwa zamknęła galerię w Nowym Jorku, ale kontynuowała swoją działalność jako mecenaska, marszandka i ekspertka z zakresu sztuki współczesnej. Swój majątek przeznaczyła na wspieranie rozwoju kultury i sztuki na bliskim wschodzie. Wspierała m.in. badania biochemiczne na Hebrajskim Uniwersytecie w Jerozolimie. Po jej śmierci w 1996 roku większa część kolekcji została przekazana Muzeum Sztuki Współczesnej w Tel Awiwie.

Henryk Stażewski, Kompozycja (P-Praesens), 1930/1966 olej, płótno; 69×57,5 cm;  sygnowany l.d.: „H. STAŻEWSKI”, p.d.: „1930”; na odwrocie na blejtramie: „HENRYK STAŻEWSKI” oraz nalepka: „H. Stażewski | „Composition (P-Praesens)” 1930/1966 | oil on canvas; 27 I/5in. by 22 7/I0in. | 69,1 cm by 57,7 cm | signed and dated. | Coll. M. Chalette, New York”

 

Aukcja Sztuki Nowoczesnej i Klasycznej, 10 grudnia, godzina 19:00 – zobacz katalog! 

ul. Złota 48/54
00-120 Warszawa
budynek Hotelu Mercure
(wejście od pasażu za budynkiem „Złota 44”)